ความสำคัญและที่มา

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้โดยสมเด็จพระกนิษฐา ธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเยี่ยมราษฎรทั่วทุกภาคของประเทศ ทรงพบปัญหาความยากจนและชีวิตความเป็นอยู่ที่แร้นแค้นของประชาชนด้วยพระองค์เอง โดยเฉพาะทรงเป็นห่วงคุณภาพชีวิตของเยาวชนในชนบทที่เป็นโรคขาดสารอาหารและมีมาตรฐานทางการศึกษาต่ำ รวมทั้งทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมถูกทำลายซึ่งสิ่งต่างๆ เหล่านี้จะมีผลต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเด็กและเยาวชน รวมทั้งประชาชนในถิ่นทุรกันดาร สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จึงมีพระราชดำริให้ดำเนินงาน “โครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร" ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2523 ทั้งนี้เพื่อเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิต และแก้ปัญหาด้านอาหาร โภชนาการ ไอโอดีน สุขภาพอนามัยอนามัยสิ่งแวดล้อม รวมทั้งสุขภาพอนามัยของเด็กเยาวชนและประชาชน

ศูนย์อนามัยที่ 8 อุดรธานี รับผิดชอบการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมโรงเรียนในโครงการพระราชดำริฯ เขตสุขภาพที่ 8 ดูแลรับผิดชอบประชาชนพื้นที่ทั้งหมด 7 จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ประกอบด้วยจังหวัดอุดรธานี จังหวัดหนองบัวลำภู จังหวัดเลย จังหวัดหนองคาย จังหวัดสกลนคร จังหวัดบึงกาฬและจังหวัดนครพนม โดยมีโรงเรียนในโครงการพระราชดำริจำนวน 92 แห่ง ได้แก่ ตชด.23 จำนวน 9 แห่ง ตชด.24 จำนวน 18 แห่ง โรงเรียนสังกัดสำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) โครงการพระราชดำริ (กพด.) จำนวน 44 แห่ง ศูนย์ส่งเสริมพัฒนาเด็กวัยเตาะแตะ จำนวน 21 แห่ง รวมทั้งสิ้น 48 แห่ง มีนักเรียนจำนวน 14,100 คน ดำเนินงานขับเคลื่อนงานภายใต้โครงการการส่งเสริมโภชนาการและสุขภาพอนามัยเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร การดำเนินงานดังกล่าวยังไม่มีโปรแกรมหรือรูปแบบการรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลการดำเนินงานด้านอาหาร โภชนาการ ไอโอดีน สุขภาพอนามัยและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ ซึ่งจำเป็นต้องมีฐานข้อมูลเพื่อให้ทราบถึงสถานการณ์ด้านสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม การกำกับติดตามผลการดำเนินงาน รวมถึงการใช้ประโยชน์ของฐานข้อมูลร่วมกันกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ดังนั้นศูนย์อนามัยที่ 8 อุดรธานี กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งเป็นหน่วยงานศูนย์วิชาการ ในระดับเขตสุขภาพ ที่มีบทบาทหน้าที่หลักในการร่วมดำเนินงานเพื่อสนองพระราชดำริ จึงได้พัฒนาโปรแกรมบันทึกข้อมูลสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมของโรงเรียนในโครงการพระราชดำริ Royal Projects Health Information Center (RPHIC) เพื่อให้โรงเรียนในโครงการพระราชดำริ (กพด.) เขตสุขภาพที่ 8 ใช้ในการบันทึกข้อมูลและใช้ประโยชน์จากฐานข้อมูลดังกล่าวร่วมกันกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป